چهارشنبه 30 مرداد1387
شوش در هزاره سوم قبل از میلاد
استفاده از مطالب با ذکرمنبع بلا مانع است
لطفا برای ارتباط بیشتر در خبر نامه عضو شوید
سلام دوستان !!!!
شوش در هزاره سوم قبل از میلاد
در آغازهزاره سوم قبل از یلاد دشت غنی بین النهرین وارد عهد تاریخی شد ، و بر اثر متونی که ساکنان دشت واقع بین دو شط درباره تاریخ مملکت خود باقی گذاشته اند ، نخستین اشعه نور،درظلمتی که تاریخ ایارن را تا حدود 2000سال بعد هم پوشانده ، نفوذ کرده است ؟ در هر حال عیلام را که بزودی وارد عهد تاریخی می شود باید مستثنی دانست . اما درباره نواحی شمالی دشت شوش ، اطلاعات کمی داریم که بیشتر این اطلاعات کمی داریم که بیشتر ر این اطلاعات منحصرا از منابع بابلی است بعلاوه محوطه ای که در خصوص انها متون مذکور بحث می کنند در داخل ایران چندان پیش نمی رود زیرا انها فقط از نواحی سر حدی گفتگو می کنند که توسط ملل ساکن تپه های مسکونی بود و مردم سومر و قوم سامی نژاد دشت بین النهرین دایما با ایشان در تماس بودنند
این اقوام از جنوب به شمال عبارت بودند از ایلامیان ،کاسیان ، لولوبی ، و گوتی همه اینها به یک دسته نژاد متعلق هستند زبان انان به هم وابسته است و فشار مستمر دشت بین النهرین که بیشتر به صورت پادشاهی های متمدن در امده بود همه انها را مجبور کرد که در یک زمان متحد شوند . هر چند که این اتحاد موقت بود . نزاع عظیم بدویان و نیمه بدویان با سکنه خانه نشین ادامه یافت . درنظر یک منشی بابلی که در این عهد می زیست عالم تمدن به دامنه های زاگرس خاتمه می یافت . تا زمان ورود ایرانیان یعنی دو هزار و پانصد سال بعد و تاسیس نخستین شاهنشاهی هخامنشیان که جهان مذبور از سر حدهای مذکور به عقب کشیده و به دورترین نقاط در اسیای مرکزی برده شد و ثغور ان به شمال سیحون وضع چنین بود هر زمان که کشور بابل تحت سلطنت سلسله ای جدید و قوی بود فشار دشت بین النهرین بر سکنه جبال شدید تر می شد انحطاط بابل از سوی دیگر به منزله شیپور جمعی بود برای اقوام ساکن تپه ها که انها را به پایین فرا خواند تا دشت غنی مذکور را غارت کنن و حتی گاهی انان را در مدتی کم و بیش طولانی اشغال نمایدند غالبا باید عیلام را از این توصیف کلی مستثنی کرد ایلامیان از جبالی که دشت سوزیانا ( شوش ) از شمال و مشرق احاطه کرده فرود امده بودنند و در ربع اول هزاره سوم ق م سلسله ای تشکیل داده بودند که بر ناحیه وسیعی از دشتهای جبال شامل بخشی مهم از سواحل خلیج فارس و بوشهر حکومت می کرد کتیبه ای که متعلق به یکی از پادشاهان است در این حدود کشف شده که به زبان سومری نوشته شده است زیرا در این زمان هرچند ایلامیان دارای خط مخصوص به خود بودنند اما خط همسایگان خویش را نیز قبول کرده و حتی زبان انان را نیز به کار می بردنند .1
باتشکیل سلسله سامی سارگن و در اگاده عیلام برای حفظ ازادی و استقلال خود وارد محاربه ای شدید شد قوای طرفین غیر مساوی بود و دوبار فاتح بزرگ غلبه کرد و حتی شاید شوش را هم زمیمه قلمرو خود کرده باشد در ان زمان بابل بر اثر هجوم گوتی که کوهای محل سکونت خود در مشرق زاب صغیر در دره دیاله علیا فرود امده بود پایمال گردید انان مدت چند قرن تهدید مداوم برای سکنه دشت بودند تحقیقاتی که در بالک که شاخه ای از فرات است به عمل امده وجود قصری مستحکم را که به وسیله سارگن آگاده یی بنا شده و جانشینان وی به ساختن انها ادامه داند و منظور از ان جلوگیری از مهاجرت کوهنشینان مذکور بوده اثبات کرده است . عاقب تاخت و تازهای این کوه نشینان مبدل به تهاجم شد و نتیجه آگاده را منقرض کردند تنها فهرس تاسامی پادشاهان انان معرف این عهد پر اضطراب است در حدود اواخر تسلط انان به نظر می رسد که فرهنگ بابلی تفوق خود را به دست اورده باشد و از ان پس تخریبات قوم گوتی دیگر ادامه نیافت و به تدریج نهضتی برای اخراج انان به رهبری سلسله جدید «اور»ایجاد د پادشاهان جنگ جوی بابل به حمله پرداختند و قدرت انان را در هم شکستند شوش و سراسر دشت ان یک بار دیگر ایالتی از ایالات بابل به شمار رفت این سلسله دوام چندانی نیافت و هنوز یک قرن از ظهور وی نگذشته بود که اخرین پادشاه مغلوب گردید و او را به اسارت به کوهها بردند در این زمان فاتحی جدید از کشور «سیماش » که احتملا در جبال واقع در مغرب اصفهان بود فرا رسید سکنه عراضی واقع در عقب زاگرس در این ایام در محاربه با حکومتهای داخلی بابل وارد شدند . سیماش در شوش و همچنین ایلام حکومت می کرد عاقبت عکس العملی در دشت ایجاد شده سلسله ای سین برخواست و سیماش را بیرون راند و عیلام را متصرف گردید ولی کشور اخیرا بار دیگر به دست خارجیان افتاد۲/روح الله پورطالب /
1 – شوش بهشت شهرهای عیلام ، عباس قدیانی ،صص 25-27
2 گریشمن ، صص 44-45
دوشنبه 21 مرداد1387
هزاره سوم پیش از میلاد
استفاده از مطالب با ذکرمنبع بلا مانع است
لطفا برای ارتباط بیشتر در خبر نامه عضو شوید
هزاره سوم پیش از میلاد
از نکات عمده این دوره رواج و گسترش خط است که در اواخره هزاره چهارم به وجود آمده بود این هزاره شامل دوره های اولیه عصر «ایلام متقدم » (عیلام ) در شوش و نیز برخی از طبقات سیلک است . اهمیت تمدن شوش ،بیش از هرچیز مربوط می شود به استفاده از خط ؟؟
در نخستین آثاری که خط تمام تصویری بر روی آنها منظور شده است ، دانشمندان ارقام متعددوحتی جمع آنها را تشخیص داده اند که می توان این اشیا را در زمره اولین اسناد حساب بشر در منطقه تلقی کرد . اگر چه به دلایل اقتصادی وقفه ای در گسترش خط به نواحی دیگربه وجود آمد، اما پیدایش خط از مسایل بسیار مهم در توسعه فرهنگی نواحی بوده است و آن را به منزله سرآغازی برای ورود به ادوار تاریخی دانسته اند ؟
درحدود هزاره سوم ق. م . سلسله جدید عیلام حکمرانی مانند شوتروک – ناخونته ، کوتیر – ناخونته ، شیلهاک – اینشوشیناک ، «عهد طلایی » عیلام را به وجود آوردند . یکی از اسلاف این پادشاهان بنام اونتاش – هوبان (اونتاش گال ) که بزرگترین بانی این شاهنشاهی – که مجددا نیرو گرفته بود به شمار می رود ، کشور را با شهرهای جدید بیاراست و شهرهای کهن را تعمیر کرد .اگر از روی مجسمه زوجه اونتاش هوبان ، یعنی ملکه ناپیر – اسو داوری کنیم باید بگوییم که هنرها ، و در راس آنها فلزکاری به درجه ای بسیار عالی از کمال رسیده بود . بابل با سلسله منحط کاسی دیگر رقیبی خطر ناک به شمار نمی رفت .تهدید بیشتر از جانب آشور بود که دست دوستی به سوی بابل دراز کرده بود در این میان جنگی در گرفت ، ودر نتیجه عیلام به نخستین موفقیتهای خود نایل آمد .
عیلام در زمان سلطنت شوتروک – ناخونته اول (1171-1207 ق . م . ) به اوج قدرت خود رسید وی معابری در همه شهرهای مهم قلمرو خویش بنا کرد .
شوتروک ناخونته در راس قوای آشوری حرکت کرده به بابل هجوم برد ، و آخرین نماینده سلسله کاسی را بر انداخت و پسرخود ،کویتر – ناخونته ، را جانشین کرد ، و این پادشاه مجسمه مردوک خدای ملی بابل را به شوش انتقال داد و کشور بابل از تسلط کوهستانیان ایران نجات یافت ، و زیر یوغ ایرانیان ساکن دشت در آمد .
در زمان شاه شیلهاک – اینشوشیناک ( 1151-1165ق . م .) عیلام فتوحات خود را به نقاط دورکشانید : سپاهیان او در شمال فاتح بودند و تا ناحیه دیاله نفوذ کردند و به محوطه کرکوک رسیدند ، آشور را هر چه دورتر راندند و بابل را محاصره نمودند . همه دره دجله ، قسمت بیشتر ساحل خلیج فارس و سلسله جبال زاگرس تحت تسلط عیلامیان در آمد. همه ایران غربی ، که با الحاق سرزمینهای در مغرب و جنوب جبال وسعت یافته بود ، در این زمان متحد شده و تشکیل نخستین شاهنشاهی را تحت تسلط عیلام دادند .(1)
هنگام فتوحات مذکور، تجدید نیروی ملی در عیلام صورت گرفت : کتیبه غالبا فقط به زبان عیلامی و به خط مقدم نوشته می شد ، عکس العمل ضد فرهنگ خارجی شدیدتر شد ، اینشوشیناک خدای ملی گردید و پادشاه و خاندان سلطنتی در طول حیات خود خدا محسوب شدند . تجددی در هنر و معماری پیدا شد ، و یکی از مراکز عمده هنر شهر شوش بود/پان شوشیسم / روح الله پورطالب ۲۱/۵/۸۷ (2)
1- شوش بهشت شهرهای عیلام ، عباس قوماتی ،ص 20
2- ایران از آغاز تا اسلام ، ص 56
سه شنبه 15 مرداد1387
هزاره چهارم پیش از میلاد
استفاده از مطالب با ذکرمنبع بلا مانع است
لطفا برای ارتباط بیشتر در خبر نامه عضو شوید
هزاره چهارم پیش از میلاد
در این دوره بشربه طور چشمگیر تری در تزیین و تکمیل اماکن مسکونی خود کوشیده است . از چیزهای ابتدایی کمتر اثری باقی مانده و آجر مزیت خود را بازیافته است . ظروف ،حاکی از پیدایش و اختراع چرخ است و هنوز کوزه گری با نقوش طبیعی و واقعی ، بیشتر دیده شده است . فلز برای ساختن اشیا بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد و سنگهای قیمتی مانند عقیق و فیروزه به کار گرفته می شود . به کار گیری آجر مستطیل شکل به جای آجر بیضی شکل ، ایجاد خانه ای روشن تر و نیز استفاده قطعات سفالی بزرگ در دیوارها برای جلوگیری از رطوبت همگی نمونه های خوبی برای تکامل این دوره در مقایسه با اردوار قدیمتر است ۱/روح الله پورطالب/۱۵/۵/۸۷/
سه شنبه 15 مرداد1387
هزاره پنجم پیش از میلاد
استفاده از مطالب با ذکرمنبع بلا مانع است
لطفا برای ارتباط بیشتر در خبر نامه عضو شوید
هزاره پنجم پیش از میلاد
از آثار بدست امده چنین بر می آید که در هزاره های پیش از میلاد ، گروهی از مردم در تپه های سیلک زندگی می کرده اند . قدمت برخی از بخشهای سیلک گاشان حتی تا پنج هزار سال پیش از میلاد است که این بخشها به کهن ترین طبقات سیلک تعلق دارد . علائم بدست امده حاکی از آن است که در طبقات قدیم تر ، انسانها طرز ساختن خانه را نمی دانستند و از آلونکهای پوشیده از شاخه در ختان استفاده می کردند و زندگانی را با نوعی شکار وذخیره آذوقه و نگهداری از برخی حیوانات اهلی مانند گاو و گوسفند می گذرانند روح الله پورطالب / پان شوشیسم (۱)
از دوره های بعدی تمدن سیلک آجرهای پخته بدست آمده است که نشان می دهد تغیراتی در شیوه سکونت مردمان ایاد شده است ؟
1- ایران از آغاز تا اسلام ص 12
سه شنبه 15 مرداد1387
ایران در دوران قبل از تاریخ
استفاده از مطالب با ذکرمنبع بلا مانع است
لطفا برای ارتباط بیشتر در خبر نامه عضو شوید
ایران در دوران قبل از تاریخ
سرزمین باستانی ایران که درمحدوده ای از شمال به دریای خزر و از جنوب به خلیج فارس و دریای عمان واز غرب به سرزمین باستانی بین النهرین و از شرق تا جلگه سند قرارداشت ، تمدنهای کهنی را در دل خود جای داده است
وسعت این سرزمین و ارتباطهای متفاوت و قابل توجه آن این امکان را داده است که این منطقه وسیع ، نمایانگر تاریخ و فرهنگ ملل مختلفی باشد .
در دوران پیش از تاریخ ادوار باستانی شاهد تمدنهایی مانند ایلام در جنوب غرب و نیز تمدن لرستان غرب ایران هستیم.
در مرکز ایران نیز اماکن باستانی مانند مارلیک کاشان و املش مازندران به جای مانده است که خود ، صرفنظر از جنبه هنری ، از لحاظ تاریخ ایران هم حائز اهمیت است .
مراکز تاریخی مانند ناحیه حسنلو در درهء سولدوز آذربایجان و زیویه در شرق سقز کردستان هر یک مرکز تمدنها و نشانگر اقوام و قبایلی بودند که سالهای طولانی در منطقه زندگی کردند وشالوده تمدن و فرهنگهای بعدی آن ناحیه و سرزمین کهن ایران را ریخته اند
گاه برخی از این تمدنهای موجود در فلات ایران ،به طور همزمان وجود داشته اند و به لحاظ قدمت بر دیگری برتری ندارند . اما همواره مسائل دیگر مانند ارزش و اعتبار آثار هنری تمدنی را بر دیگری رجحان می بخشد
به عنوان مثال می توان محلهای باستانی و تاریخی قلعه شوش و منطقه علی کش در منطقه شوش واقع در جنوب را نام برد که همزمان با تپه سراب نزدیک کرمانشاه و غار هوته نزدیک بوشهر و یا تپه حاجی فیروز در جنوب ارومیه نزدیک شش هزار سال قدمت دارد
همه این تمدنها در واقع نمایانگر تاریخ پیش از تاریخ ایران هستند روح الله پورطالب / پان شوشیسم (۱)
1 - شوش بهشت شهرهای ایلام ، عباس قدیانی ، فرهنگ مکتوب ،1381، ص 13
دوشنبه 7 مرداد1387
تاریخ ایران به روایت جدول
استفاده از مطالب با ذکرمنبع بلا مانع است
لطفا برای ارتباط بیشتر در خبر نامه عضو شوید
|
تاریخ میلادی |
تاریخ هجری |
رهبر |
رئیس جمهور |
نخست وزیر |
رویدادها |
|
١٩٧٩ |
بهمن ١٣٥٧ تا آبان ١٣٥٨ |
امام خمینی |
______ |
بازرگان (دولت موقت) |
تشکیل کمیته ی انقلاب – همه پرسی برای جمهوری اسلامی و رای ٩٨% مردم به جمهوری اسلامی در روز ١١ فروردین – تشکیل سپاه پاسداران - تشکیل کمیته ی امداد امام خمینی – برگزاری اولین نماز جمعه تهران به امامت آیت ا... طالقانی – شهادت استاد مرتضی مطهری – ریاست جمهوری صدام حسین در عراق پس از استعفای حسن البکر - همه پرسی برای قانون اساسی مصوب در مجلس خبرگان که بر پایه پیش نویس قانون اساسی بود که اندکی قبل نوشته شده بود و رای مردم به آن در ١٢ آذر سال ١٣٥٨ – فوت آیت ا... طالقانی – درگیری در کردستان و جنگ سپاه با آنها و مقاومت دکتر چمران در پاوه و سرانجام شکست شورشیان– تسخیر سفارت آمریکا در ١٣ آبان توسط دانشجویان مسلمان پیرو خط امام و به گروگان گرفتن کارکنان سفارت و قرار دادن شرط تسلیم شاه توسط آمریکا به ایران برای محاکمه در مقابل آزادی گروگان ها – مخالفت دولت موقت با این اقدام علی رغم پشتیبانی امام خمینی از آن – استعفای دولت موقت |
|
١٩٧٩ تا ١٩٨٠ |
آبان ١٣٥٨ تا بهمن ١٣٥٨ |
شورای انقلاب |
پس از استعفای دولت موقت، شورای انقلاب که تا آن زمان موضعی کلی تر از دولت داشت، رسما مشغول به اداره کشور شد – شهادت دکتر محمد مفتح – اغتشاش حزب خلق مسلمان در تبریز و سرکوب آنان | ||
|
١٩٨٠ تا ١٩٨١ |
بهمن ١٣٥٨ تا خرداد ١٣٦٠ |
ابوالحسن بنی صدر |
محمد علی رجایی |
برگزاری انتخابات ریاست جمهوری که بنی صدر و جلال الدین فارسی رقبای اصلی آن بودند و احمد مدنی، حسن حبیبی، کاظم سامی، داریوش فروهر، صادق قطب زاده، صادق طباطبایی و محمد مکری نیز در آن حضور داشتند – شایع شدن سخنانی مبنی بر ایرانی الاصل نبودن جلال الدین فارسی و افغانی بودن او و کناره گیری جلال الدین فارسی و رقابت حسن حبیبی با بنی صدر و سرانجام پیروزی قاطع بنی صدر در انتخابات – انتخاب رجائی به نخست وزیری به پیشنهاد حزب جمهوری اسلامی و پس از دو پیشنهاد ناپذیرفته بنی صدر(احمد خمینی و میرسلیم) – برگزاری انتخابات دوره اول مجلس در اسفند ١٣٥٨ و تشکیل مجلس در هفتم خرداد ١٣٥٩ - تعطیلی دانشگاه ها در بهار ١٣٥٩ و آغاز انقلاب فرهنگی– ناکامی آمریکا برای آزاد کردن گروگان ها با هواپیما و هلی کوپتر از راه کویر به علت وقوع طوفان شن – فوت شاه مخلوع در مصر – آغاز حمله نظامی عراق به ایران در روز ٣١ شهریور ١٣٥٩ که به هشت سال جنگ انجامید – میانجی گری الجزایر برای حل مسئله ی گروگان ها و بالاخره آزادیشان پس از ٤٤٤ روز و تعهد آمریکا برای آزاد کردن پول های بلوکه شده ایران در بانکهای آمریکا – طرح عدم کفایت سیاسی رئیس جمهور در مجلس و رای نمایندگان به آن و برکناری بنی صدر پس از عزل رسمی وی توسط امام خمینی | |
|
١٩٨١ |
خرداد تا مرداد ١٣٦٠ |
شورای ریاست جمهوری (محمد بهشتی، محمدعلی رجایی و اکبر هاشمی رفسنجانی) |
انحلال رسمی جبهه ملی در کشور - شهادت مصطفی چمران در جبهه– سوء قصد به جان آیت ا... خامنه ای – شهادت دکتر بهشتی رئیس قوه قضاییه و ٧٢ تن دیگر در دفتر حزب جمهوری اسلامی بر اثر انفجار بمب توسط مجاهدین خلق و جایگزینی آیت ا... موسوی اردبیلی در شورای ریاست جمهوری به جای شهید بهشتی | ||
|
١٩٨١ |
مرداد تا شهریور ١٣٦٠ |
محمد علی رجائی |
محمد جواد باهنر |
فرار بنی صدر با لباس زنانه از کشور به همراه چند تن از سران مجاهدین خلق – انفجار بمب در ساختمان نخست وزیری توسط منافقین و شهادت رجایی و باهنر | |
|
١٩٨١ |
شهریور تا مهر ١٣٦٠ |
|
______ |
آیت ا... محمدرضا مهدوی کنی |
| |
|
١٩٨١ تا ١٩٨٩ |
١٣٦٠ تا ١٣٦٨ |
آیت ا... سید علی خامنه ای |
میرحسین موسوی |
ندادن رای اعتماد به دکتر علی اکبر ولایتی توسط مجلس که پیشنهاد شخص رئیس جمهور بود و انتخاب میرحسین موسوی به نخست وزیری – ترور آیت ا... دستغیب – ترور آیت ا... اشرفی اصفهانی – فاش شدن طرح کودتایی علیه نظام جمهوری اسلامی توسط حزب خلق مسلمان در تبریز و با حمایت آیت ا... شریعتمداری و با همکاری صادق قطب زاده که با اعتراف آیت ا... شریعتمداری به آگاهی از وجود کودتا و اعتراف سایر اعضای کودتا در تلویزیون و اعدام صادق قطب زاده پایان گرفت – فتح خرمشهر که توسط عراقی ها اشغال شده بود در روز ٣ خرداد ١٣٦١ طی عملیات بیت المقدس – ناآرامی در کردستان – انحلال رسمی حزب توده در کشور پس از یک سلسله دستگیری سران حزب توده و اعتراف بسیاری از آنان از جمله نورالدین کیانوری، محمدعلی عمویی، احسان طبری و ناخدا ابراهیم افضلی در تلویزیون به تلاش برای براندازی – بازگشایی دانشگاه ها در آذر ١٣٦٢ – انتخابات دور دوم مجلس در ١٣٦٣ – انتخاب دوباره آیت ا... خامنه ای به ریاست جمهوری در ١٣٦٤ – قرارداد مخفیانه برای خرید اسلحه میان ایران و آمریکا و آمدن مخفیانه مک فارلین از طرف ریگان به ایران در یک هواپیمای حمل اسلحه برای رساندن پیام هایی به حکومت ایران - افشای آمدن مک فارلین به ایران توسط مقامات ایرانی بر اثر بروز اختلافاتی میان دو طرف – حمله سربازان سعودی به حجاج ایرانی در هنگام مراسم برائت از مشرکین حج سال ١٣٦٦– پایان فعالیت حزب جمهوری اسلامی – ایجاد مجمع تشخیص مصلحت نظام به فرمان امام خمینی– انتخابات سومین دوره مجلس در ١٣٦٧ – نامه امام خمینی خطاب به گورباچف و هشدار به او از فروپاشی قریب الوقوع نظام کمونیستی – حکم ارتداد و واجب القتل بودن سلمان رشدی توسط امام خمینی به خاطر نوشتن کتاب آیات شیطانی که به اسلام و پیامبر اسلام اهانت کرده بود – پرتاب موشک توسط ناوهای آمریکایی در خلیج فارس به هواپیمای مسافربری ایرانی ایرباس و کشته شدن ٢٩٧ مسافر آن – قبول قطعنامه ٥٩٨ از جانب ایران در ٢٩ تیر ١٣٦٧ که به منزله پایان جنگ بود – اجرای عملیات فروغ جاویدان توسط مجاهدین خلق که طی عملیات مرصاد که توسط نیروهای ایران انجام گرفت با تلفات بسیار سنگین شکست خوردند – ایجاد آتش بس کامل میان ایران و عراق در ٢٩ مرداد ١٣٦٧ – وفات محمد حسین بهجت تبریزی مشهور به شهریار در شهریور ١٣٦٧ - تشکیل شورای بازنگری قانون اساسی – عزل آیت ا... منتظری از قائم مقامی رهبری – فوت امام خمینی در شب ١٤ خرداد ١٣٦٨ پس از یک بیماری کوتاه مدت در سن هشتاد و هفت سالگی و مراسم تشییع جنازه وسیع و بی سابقه وی در تهران – انتخاب آیت ا... خامنه ای به عنوان رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری – برگزاری همه پرسی اصلاح قانون اساسی و رای مردم به آن و حذف مقام نخست وزیری از سیستم حکومتی کشور – ضعف نظام کمونیسیتی در زمان گورباچف و ریزش دیوار برلین و سرانجام استعفای او و قدرت گرفتن یلتسین | ||
|
تاریخ میلادی |
تاریخ هجری |
رهبر |
رئیس جمهور |
رویدادها | ||
|
١٩٨٩ تا ١٩٩٧ |
١٣٦٨ تا ١٣٧٦ |
آیت ا... سید علی خامنه ای |
اکبر هاشمی رفسنجانی |
آزادی اولین گروه از اسیران ایرانی جنگ در عراق به کشور –فروپاشی نظام کمونیستی شوروی – سفر چاوشسکو دیکتاتور رومانی به ایران که پس از بازگشت از ایران به کشورش توسط مردم سرنگون و سپس اعدام شد - تصرف کویت توسط عراق و بازپس گرفته شدن آنجا توسط آمریکا– استیضاح و برکناری ایرج فاضل وزیر بهداشت – انتخابات مجلس چهارم – انتخابت ریاست جمهوری و انتخاب شدن هاشمی رفسنجانی برای دور دوم – انتخابات مجلس پنجم | ||
|
١٩٩٧ تا ٢٠٠٥ |
١٣٧٦ تا ١٣٨٤ |
سید محمد خاتمی |
پیروزی خاتمی در انتخابات روز ٢ خرداد ١٣٧٦ با بیش ازبیست میلیون رای در برابر رقیب اصلی خود علی اکبر ناطق نوری و رقبای دیگر، محمد محمدی ری شهری و رضا زواره ای – استیضاح عبدالله نوری وزیر کشور توسط مجلس پنجم و برکناری او در بهار ١٣٧٧ – ترور داریوش فروهر و همسرش پروانه فروهر در آذر ١٣٧٧ و چند قتل دیگر در همان دوره که به قتل های زنجیره ای شهرت یافتند – پخش مستقیم جلسه دادگاه غلامحسین کرباسچی شهردار تهران از تلویزیون که سرانجام به پنج سال حبس و چند جریمه دیگر محکوم شد – استیضاح عطاءالله مهاجرانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی توسط مجلس در اردیبهشت ١٣٧٨ و آوردن رای اعتماد توسط مهاجرانی و باقی ماندن وی در مسئولیتش – خودکشی سعید امامی (اسلامی) در دوران بازداشت به وسیله داروی نظافت، سعید امامی از معاونین وزارت اطلاعات بود که در پرونده قتل های زنجیره ای دست داشت – توقیف روزنامه پرتیراژ سلام که صاحب امتیاز آن محمد موسوی خوینی ها بود – تظاهرات دانشجویان دانشگاه تهران که از قضیه تعطیلی روزنامه سلام شروع شد و به تدریج گسترده شد و حمله شبانه عده ای به کوی دانشگاه تهران و ضرب و شتم دانشجویان در خوابگاه ها در ١٨ تیر ١٣٧٨ – زندانی شدن عبدالله نوری وزیر سابق کشور – جنجال بر سر چاپ مقاله ای در نشریه موج که توهین به امام زمان (عج) محسوب شده بود – برگزاری انتخابات مجلس ششم و رای مردم به جناح اصلاح طلب و نزدیک تر به خاتمی – ترور سعید حجاریان از فعالان جناح اصلاح طلب توسط فردی به نام سعید عسگر و زنده ماندن سعید حجاریان – استعفای مهاجرانی وزیر ارشاد – برگزاری دادگاه و محاکمه افرادی از جمله اکبر گنجی به جرم شرکت در کنفرانسی در برلین که با نام کنفرانس برلین مشهور شد – سقوط هوماپیمای حامل رحمان دادمان و چند تن از نمایندگان مجلس – انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب دوباره خاتمی با بیش از بیست و یک میلیون رای در ١٨ خرداد ١٣٨٠ – حمله آمریکا به افغانستان و براندازی رژیم طالبان در مهر ١٣٨٠ و نشاندن حامد کرزای به عنوان رئیس دولت انتقالی افغانستان – انحلال رسمی حزب نهضت آزادی توسط حکومت – آغاز حمله آمریکا و انگلیس به عراق و براندازی رژیم صدام حسین و فتح این کشور در آخرین روز های سال ١٣٨١– اعطای جایزه صلح نوبل سال ٢٠٠٣ میلادی به شیرین عبادی – ادامه یافتن کار ساخت نیروگاه هسته ای بوشهر به کمک روسیه علی رغم مخالفت های آمریکا و و با وجود محدودتر کردن فعالیت ها – رد صلاحیت نامزدهای اصلاح طلب در انتخابات دور هفتم مجلس توسط شورای نگهبان و کاهش مشارکت مردم در انتخابات و رای آوردن گروه های متمایل به جناح محافظه کار– استعفای برخی از نمایندگان مجلس ششم در فاصله بین انتخابات مجلس هفتم و شروع به کار آن | |||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 - بهنود، مسعود، از سید ضیا تا بختیار، تهران، جاویدان، ١٣٧٨
2 - منصوری، ذبیح ا...، سرزمین جاوید، تهران، نگارستان کتاب، ١٣٨٠
3- دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی، تاریخ ایران و جهان (٢) سال سوم آموزش متوسطه
رشته ادبیات و علوم انسانی، تهران، شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران، ١٣٨١
4- دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی، تاریخ سال دوم دوره راهنمایی تحصیلی، تهران، شرکت چاپ
و نشر کتاب های درسی ایران، ١٣٨١
5- آکوریک، جیمز، رنسانس، آزیتا یاسائی، تهران، ققنوس، ١٣٨٠
6- ناردو، دان، امپراتوری ایران، مرتضی ثاقب فر، تهران، ققنوس، ١٣٧٩
7- لاجوردی، حبیب، خاطرات دکتر مهدی حائری یزدی (تاریخ شفاهی ایران)، تهران، نادر، ١٣٨٢
8- کی، هرموز، آن حکایت ها (گفتگو و نقد هرموز کی با احسان نراقی)، تهران، جامعه ایرانیان، ١٣٨١
9- قوچانی، محمد، جمهوری مقدس، تهران، نقش و نگار، ١٣٨١
10- سرشار، هما، خاطرات شعبان جعفری، تهران، ثالث، ١٣٨١
11- Islamic Republic Of Iran Broadcasting (IRIB) website
12- Iranian Cultural Heritage Organization website
13- Qajar princely families' website
14- Iranian's history on this day website
15- Hyper History online
16- Kessler associate website
17- Family of man website
18- Aviny.com
19-
دوشنبه 7 مرداد1387
تاریخ ایران به روایت جدول
استفاده از مطالب با ذکرمنبع بلا مانع است
لطفا برای ارتباط بیشتر در خبر نامه عضو شوید
|
|
|
|
ابوسعید |
قتل خواجه رشید الدین فضل الله – سقوط ایلخانیان |
|
|
|
اواسط قرن هشتم |
دولت های محلی و هرج و مرج |
حکام محلی |
حکومت سربداران در این دوره بود که تعالیم اولیه آن به وسیله شیخ خلیفه گسترش یافت و پس از آن که او را به دار آویختند و گفتند او خود، خود را به دار آویخته، شیخ حسن جوری، شاگردش، راهش را ادامه داد. پس از آن، قیام مردم باشتین رخ داد و مردم به رهبری وجیه الدین مسعود و عبدالرزاق، شیخ حسن جوری را از زندان آزاد و حکومت سربداران را تشکیل دادند. سربداران بعدا به دست تیمور از بین رفتند. |
|
|
١٣٨٤ تا ١٥٠٠ میلادی |
اواخر قرن هشتم و قرن نهم هجری |
تیموریان |
تیمور لنگ |
تیمور که خود را از بستگان چنگیز معرفی می کرد، در سه یورش سه ساله و پنج ساله و هفت ساله به ایران حمله کرد و ایران را تصرف کرد – زندگی حافظ شیرازی |
هرات (از زمان شاهرخ) |
|
شاهرخ |
بنای مسجد گوهرشاد به سفارش همسر شاهرخ، گوهرشاد آغا – زندگی بایسنقر فرزند شاهرخ | ||||
|
الغ بیک |
ساخت رصدخانه سمرقند – زندگی عبدالرحمان جامی شاعر فارسی گوی – قیام مارتین لوتر و رنسانس و به وجود آمدن فرقه پروتستان در مسیحیت و آغاز قرون جدید – زندگی افرادی چون لئوناردو داوینچی، نیوتون و پاسکال در اروپا | ||||
|
سلطان حسین بایقرا |
اضمحلال تیموریان | ||||
|
١٥٠١ تا ١٧٢٢ میلادی |
٩٠٧ تا ١١٣٥ هجری قمری |
صفویان |
اسماعیل |
سلطنت شاه اسماعیل صفوی از نوادگان شیخ صفی اردبیلی با پشتیبانی ترکان قزلباش در تبریز- اعلام شیعه به عنوان مذهب رسمی – پایتختی تبریز - پیروزی بر آق قویونلو ها که خود قبلا قراقویونلو ها را نابود کرده بودند – پیروزی بر ازبکان – جنگ چالدران با عثمانی و شکست ایران در آن به خاطر نداشتن توپ – مرگ اسماعیل بر اثر بیماری حصبه– اوج قدرت اسپانیا در اروپا |
تبریز، قزوین، اصفهان |
|
تهماسب اول |
پیروزی بر ازبکان – جنگ با عثمانی و سرانجام انعقاد قرارداد صلح آماسیه – گسترش مذهب پروتستان در اروپا | ||||
|
اسماعیل دوم |
هرج و مرج در حکومت – سلطنت اسماعیل دوم پسر طهماسب و محمد خدابنده برادر اسماعیل دوم – زندگی محتشم کاشانی – حکومت اکبر شاه گورکانی در هند | ||||
|
محمد خدابنده | |||||
|
شاه عباس |
سفر برادران شرلی به ایران و تاسیس کارخانه های توپ سازی به کمک آنها – پیروزی بر ازبکان – انتقال پایتخت ایران از قزوین به اصفهان - جنگهای بیست و سه ساله ایران و عثمانی و پیروزی ایران– رهایی بحرین و هرمز و گمبرون(بندرعباس) از دست پرتغال– ساخت عالی قاپو و سی و سه پل و...- زندگی میرعماد، کمال الدین بهزاد، رضا عباسی، شیخ بهایی، میرداماد، ملاصدرا، علامه مجلسی –تاسیس کمپانی هند شرقی | ||||
|
شاه صفی، شاه عباس دوم، شاه سلیمان |
کشفیات علمی گالیله – حکومت لوئی چهاردم و اوج اقتدار فرانسه – کشف قانون جاذبه توسط نیوتون در انگلستان – جنگ داخلی انگلستان و پیروزی الیور کرامول و تاسیس جمهوری که تنها تا زمان مرگ او پایدار بود – حکومت پتر کبیر در روسیه – آغاز به ساخت بنای تاج محل در هند به دستور شاه جهان | ||||
|
شاه سلطان حسین |
شورش افغانها در هرات – حمله محمود افغان به ایران – شکست سپاه صفوی از افغانها – محاصره اصفهان و قحطی شدید در اصفهان – تسلیم تاج سلطنت به محمود توسط شاه سلطان حسین و غارت اصفهان- صفویان سالها بعد تنها اسما حکومت می کردند یا نایب السلطنه بودند. شاههای بعدی صفوی، شاه تهماسب دوم، شاه عباس سوم، میر سید محمد و شاه اسماعیل سوم هستند | ||||
|
١٧٢٢ تا ١٧٢٩ میلادی |
١١٣٥ تا ١١٤٢ هجری |
افغان ها |
محمود افغان |
غارت کشور – تصرف قسمت های شمالی ایران توسط روس ها |
اصفهان |
|
اشرف افغان |
قتل محمود توسط اشرف پسرعمویش- شکست اشرف از نادر و کشته شدن در راه فرار در بلوچستان | ||||
|
١٧٣٦ تا ١٧٥٠ میلادی |
١١٤٨ تا ١١٦١ هجری قمری |
افشاریان |
نادر شاه افشار و جانشینانش |
قدرت گرفتن نادر به عنوان سردار سپاه تهماسب دوم صفوی-بیرون راندن افغان ها- عزل حکومت از تهماسب دوم و دادن آن به پسرش شاه عباس سوم به بهانه جنگ خودسرانه تهماسب با عثمانی و شکست در آن- نیابت سلطنت نادر و شکست عثمانی – خروج روسها از ایران –سلطنت نادر در شورای دشت مغان- فتح قندهار و خوارزم و بخارا –جنگ کرنال با محمد شاه گورکانی هند به بهانه تحویل ندادن افغانیان فراری و گرفتن کوه نور و دریای نور از هندیان - قتل نادر توسط سپاهیانش به خاطر تندخوییش - حکومت کوتاه علیقلی خان عادلشاه، ابراهیم خان و شاهرخ که در دوران قدرت نابینا نیز شد در مشهد |
مشهد |
|
١٧٥٠ تا ١٧٩٥ میلادی |
١١٧١ تا ١٢٠٩ هجری قمری |
زندیه |
کریم خان زند |
غلبه کریم خان از سران سپاه نادر بر مدعیان دیگر مانند آزاد خان افغان در جنگ خشت و محمدحسن خان قاجار – به اسارت بردن آقا محمد خان – قدرت کریم خان تحت نام وکیل الرعایا و دادن نام پادشاه به اسماعیل سوم – جنگ با عثمانی و فتح بصره– سرکوب میر مهنا که در منطقه خارک با اخراج هلندی ها به قدرت رسیده بود - اختراع ماشین بخار و انقلاب صنعتی در انگلستان و اروپا– استقلال آمریکا - ادامه حکومت کوچک شاهرخ در مشهد |
شیراز |
|
لطفعلی خان زند |
انقلاب کبیر فرانسه علیه لوئی شانزدهم - حکومت کوتاه لطفعلی پس از ادعای سلطنت توسط عموهایش، صادق خان و زکی خان | ||||
|
١٧٩٥ تا ١٧٩٧ |
١١٧٤ تا ١١٧٦ |
قاجاریه |
آقا محمد خان |
فرار آفا محمد خان که پس از شکست پدرش محمدحسن خان از کریم خان در قلعه کریم خان زندانی شده بود– پیوستن به قومش در استرآباد (گرگان) و غلبه بر برادرانش – غلبه بر لطفعلی خان به خاطر خیانت حاج ابراهیم خان کلانتر به لطفعلی – تعقیب لطفعلی در کرمان و بم و محاصره این دو شهر و قتل عام فجیع مردم کرمان و سرانجام قتل لطفعلی – جنگ با حاکم گرجستان و قتل عام در تفلیس – کشته شدن به دست دو تن از خدمتکارانش که قرار بود فردا کشته شوند در راه دومین سفرش به تفلیس |
|
|
١٧٩٧ تا ١٨٣٤ |
١١٧٦ تا ١٢١٣ |
فتحعلی شاه |
رفتن فتحعلی برادرزاده آقامحمدخان از شیراز به تهران و سلطنتش به کمک حاج ابراهیم خان کلانتر – غلبه بر علی قلی خان عمویش و سایر مخالفان – در آب جوش انداختن و قتل حاج ابراهیم خان کلانتر – سفارت سر جان ملکم انگلیسی در ایران – قرارداد دوستی ایران با انگلیس – عمل نکردن انگلیس به قول هایش پس از حمله روسیه – کمک جستن ایران از ناپلئون بناپارت در فرانسه - قرارداد فین کن اشتاین با فرانسه که طبق آن فرانسه بتواند از راه ایران به هند نیرو بفرستد و ایران از فرانسه اسلحه و کمک در برابر روسیه دریافت کند و فرستادن ژنرال گاردان به ایران در همین راستا - عمل نکردن فرانسه به عهدش به خاطر بستن عهدنامه دوستی تیلسیت با روسیه و بازگشت ژنرال گاردان در میان جنگ ایران و روسیه – دوستی دوباره ایران و انگلیس با فرستادن سر هارفوردجونز به ایران و بسته شدن عهدنامه مجمل که به موجب یک بند آن انگلستان در مقابل حمله کشورهای اروپایی به ایران، ایران را پشتیبانی می کند- آمدن سر گور اوزلی همراه میرزا بوالحسن خان ایلچی که نماینده ایران در انگلستان بود به ایران و عدم همکاری انگلیس و معطل کردن ایرانی ها تا زمان پایان جنگ اول ایران و روسیه و سپس امضای قرارداد جدیدی به نام عهدنامه ی مفصل با انگلیس که طبق آن ایران در حفظ هند و انگلیس در تسلیحات یکدیگر را یاری کنند – عمل نکردن انگلیس به عهدنامه به خاطر دوستی با روسیه - حمله روسیه به ایران در راستای عمل به وصیت پطر کبیر برای رسیدن به آبهای گرم – شکست سخت سپاه ایران به سرکردگی عباس میرزا در اصلاندوز و نبردهای دیگر و فتح تبریز توسط روسها و قرارداد گلستان و ا زدست دادن گرجستان و گنجه و شیروان و باکو و... – جنگ دوم ایران و روس به تحریک روسیه از یک سو و فتوای علما از سوی دیگر و علی رغم مخالفت قائم مقام، وزیر شاه با جنگ – شکست سپاه ایران به فرماندهی عباس میرزای ولیعهد در اثر کمی قوا و نبود امکانات و دسیسه های انگلیسی ها و شکست در جنگ مهم اصلاندوز علی رغم پیروزی های اولیه و امضای قرارداد ترکمانچای و از دست دادن ارمنستان و آذربایجان و ... – قرارداد آخال با دولت روسیه که به موجب آن قسمت هایی از شمال خراسان و ترکمنستان به روسیه واگذار می شد -ماجرای زورگویی گریبادوف روسی در ایران و ریختن مردم به خیمه اش و قتل او – اعتراض روسها به قتل گریبادف و عذرخواهی هیئت ایرانی به ریاست خسرومیرزا - مرگ عباس میرزا، ولیعهد فتحعلی شاه قبل از رسیدن به پادشاهی |
تهران |
|
١٨٣٤ تا ١٨٤٨ |
١٢١٣ تا ١٢٢٦ |
|
محمد شاه |
سلطنت محمد شاه فرزند عباس میرزا به کمک میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی و سرکوب و کور کردن علی شاه عمویش که در تهران مدعی سلطنت بود - قتل قائم مقام، صدر اعظم، توسط محمد شاه علی رغم سوگندی که در حرم امام رضا برای عباس میرزا پدرش خورده بود – صدر اعظمی میرزا آغاسی ( آقاسی ) - امضای قرارداد ارزنه الروم با عثمانی و تعیین مرزهای دو کشور پس از تلاش های سه ساله میرزا تقی خان امیرکبیر به عنوان نماینده ایران– کور کردن خسرو میرزا برادر شاه - طغیان کامران میرزا والی هرات – محاصره هرات توسط محمدشاه و ترک محاصره تحت فشار انگلیسی ها |
|
|
١٨٤٨ تا ١٨٩٦ |
١٢٢٦ تا ١٢٧٥ |
ناصرالدین شاه |
سلطنت ناصرالدین شاه فرزند محمدشاه – صدارت اعظمی میرزا تقی خان فراهانی (امیر کبیر)، فرزند آبدارچی قائم مقام – وقوع فتنه سید علی محمد باب و سرانجام تیرباران او به دستور امیرکبیر – ظهور میرزا حسینعلی نوری ملقب به بهاء در ادامه فتنه بابیه و به وجود آمدن مذهب دروغین بهاییت - تاسیس مدرسه دارالفنون توسط امیرکبیر – انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه توسط امیرکبیر که بعدها به دولت علییه تغییر نام یافت – اصلاحات اقتصادی و سیاسی امیرکبیر – خلع صدارت امیرکبیر به تحریک مادر شاه جهان خانم مهد علیا (در واقع مهد علیای دوم، چون مهد علیای اول ماه رخسار خانم مادر فتحعلی شاه بود)، میرزا آقاخان نوری و انگلیسی ها – گرفتن حکم قتل امیرکبیر از ناصرالدین شاه در حال مستی و قتل امیر کبیر با زدن رگ او پس از دو سال صدارت اعظمی در حمام فین کاشان – صدارت میرزا آقاخان نوری– ظهور سید جمال الدین اسدآبادی و تعالیم ضد استعماری او در هند، ایران، مصر و غیره و سرانجام تبعیدش به عثمانی - تصرف هرات توسط ایران و اشغال خارک و بوشهر و خرمشهر توسط انگلیسی ها در اعتراص به این کار به خاطر منافعشان در هند – امضای قرارداد پاریس میان ایران و انگلستان که افغانستان را مستقل می شناخت – جدایی منطقه ترکمنستان از ایران – جدایی قسمت پاکستان از ایران – جنگ داخلی آمریکا میان ایالات شمالی و جنوبی بر سر الغای بردگی که سرانجام به پیروزی شمالی ها و الغای برده داری انجامید - اعطای امتیاز رویتر که به موجب آن راه آهن و معادن و جنگل ها و گمرک ایران و چند چیز دیگر به انحصار رویتر یهودی انگلیسی در می آمد و لغو قرارداد بر اثر مخالفت های روحانیون و مردم – قرارداد توتون و تنباکو میان ایران و تالبوت انگلیسی که تنباکوی ایران را برای تالبوت منحصر می کرد و در مقابل پانزده هزار لیر انگلیس و یک چهارم سود سالانه از سوی تالبوت به ایران داده می شد، مخالفت مردم و میرزا حسن شیرازی و میرزا حسن آشتیانی و فتوای تحریم توتون و تنباکو توسط میرزای شیرازی و اطاعت مردم و سرانجام لغو قرارداد – قتل ناصرالدین شاه توسط میرزا رضای کرمانی شاگرد سید جمال الدین اسدآبادی | ||
|
١٨٩٦ تا ١٩٠٦ |
١٢٧٥ تا ١٢٨٥ |
مظفرالدین شاه |
سلطنت مظفرالدین شاه بیمار پس از مدتی طولانی ولایت عهدی – مسموم شدن سید جمال الدین اسدآبادی در استانبول عثمانی و شهادت او – انعقاد قرارداد نفت دارسی که نفت آینده ایران را برای شصت سال به دارسی انگلیسی می داد - به چوب بستن عده ای از بازرگانان به خاطر گرانی قند – اعتراض مردم و تحصن در حرم شاه عبدالعظیم معروف به مهاجرت صغری و طلب ساخت عدالتخانه و عزل عین الدوله و مسیو نوز بلژیکی و اجرای احکام اسلام– تسلیم دولت و پایان تحصن – قیام دوباره مردم و قتل طلبه ای به نام سید عبدالحمید و مهاجرت عده ای از روحانیون به قم معروف به مهاجرت کبری – فشار مردم و سرانجام صدور فرمان مشروطیت در ١٤ مرداد ه.ش١٢٨٥ مصادف با ١٤ جمادی الثانی ١٣٢٤ ه.ق و عزل عین الدوله– صدراعظمی نصرالله خان مشیرالدوله به جای صدر اعظم قبلی –مرگ مظفرالدین شاه ده روز پس از امضای قانون اساسی | ||
|
١٩٠٦ تا ١٩٠٩ |
١٢٨٥ تا ١٢٨٧ |
|
محمدعلی شاه |
تدوین متمم قانون اساسی و بند نظارت پنج مجتهد بر مصوبات مجلس که پیشنهاد شیخ فضل الله نوری بود– چاپ صور اسرافیل توسط میرزا جهانگیر خان صور اسرافیل و چاپ مقالات علامه دهخدا در آن -امتناع شاه از امضای متمم و سرانجام امضای آن پس از اعتراضات فراوان – سوء قصد نافرجام به جان شاه - به توپ بستن مجلس توسط لیاخوف و انحلال مجلس و تبعید آیت الله طباطبایی و بهبهانی و غارت مشروطه خواهان و قتل میرزا جهانگیر خان صور اسرافیل و ملک المتکلمین در باغشاه و تبعید دهخدا و آغاز استبداد صغیر – قیام ستارخان و باقرخان در تبریز– محاصره تبریز توسط سپاه عین الدوله و ترک محاصره پس از چند ماه – فتح تهران و شورای بهارستان و جایگزینی احمدشاه به جای پدرش – تبعید محمدعلی شاه به روسیه با مقرری سالی صدهزار تومان (این مقرری پس از آن که مدتی بعد محمدعلی شاه با کمک ترکمن ها برای پس گرفتن سلطنت به ایران بازگشت و شکست خورد قطع شد) – به نفت رسیدن نخستین چاه نفت ایران در مسجدسلیمان در ٥ خرداد ١٢٨٧ |
|
|
١٩٠٩ تا ١٩٢٥ |
١٢٨٧ تا ١٣٠٤ |
احمد شاه |
انتخاب احمدشاه برای سلطنت و اعدام شیخ فضل الله در دادگاه محاکمه مخالفان مشروطه - امضای قرارداد ١٩٠٧ که طبق آن شمال ایران به روسیه و جنوب به انگلیس داده می شد و مرکز بی طرف می ماند - نیابت سلطنت عضدالملک به سبب کمی سن احمدشاه – دعوت مورگان شوستر آمریکایی و یالمارسن سوئدی به ایران – نیابت سلطنت ناصرالملک – تعطیل و انحلال مجلس توسط ناصرالملک و اخراج مورگان شوستر – تجاوز روسیه و انگلیس به ایران و به گلوله بستن حرم امام رضا (ع) توسط روس ها و مقاومت های مردم در جنوب در مقابل انگلیسی ها از جمله مقاومت رئیسعلی دلواری در ناحیه تنگستان و دشتستان– سلطنت احمدشاه و ولایت عهدی محمد حسن میرزا– وقوع جنگ جهانی اول (١٩١٤ تا ١٩١٨) به بهانه قتل ولیعهد اتریش در بوسنی میان آلمان، اتریش مجارستان، ایتالیا به عنوان دول محور یا متحدین و انگلیس، فرانسه و روسیه به عنوان متفقین، یک سال پس از شروع جنگ ایتالیا به متفقین پیوست و عثمانی به متحدین پیوست، کشورهایی مانند رومانی و صربستان و یونان نیز با متفقین و بلغارستان نیز با متحدین بودند – اشغال ایران توسط انگلستان در جنوب و روسیه در شمال– وقوع انقلاب روسیه علیه تزار ها و خروج نیروهای روس از ایران – سلطه کامل انگلیس بر ایران - پیروزی پایانی متفقین و اجلاسی بین سران متفقین در ورسای برای تقسیم غنایم و تعیین آینده ی جهان – شکست مبارزه وثوق الدوله برای قرارداد ١٩١٩ که مبنی بر تحت الحمایه انگلستان شدن ایران بود و نخست وزیری مشیرالدوله پیرنیا – پایان جنبش دموکرات آذربایجان با قتل شیخ محمد خیابانی در تبریز - کودتای سید ضیاءالدین طباطبایی و رضاخان در ایران در سوم اسفند ( سه حوت ) ١٢٩٩ – نخست وزیری سیدضیاء و کابینه سیاه و فرماندهی کل قوای رضا خان میرپنج و وزارت جنگ او – حمایت عارف قزوینی و عشقی از سیدضیاء – ترک ایران توسط ژنرال آیرونساید انگلیسی – برکناری سید ضیاء توسط احمد شاه و به کمک رضاخان و دستور احمد شاه به تبعید سیدضیا به خارج از کشور - به دار آویخته شدن دکتر حشمت و تنهایی میرزا کوچک خان و تشکیل جمهوری سرخ گیلان تحت حمایت روسیه کمونیستی - پایان شورش ژاندارمری خراسان به رهبری کلنل محمد تقی خان پسیان در زمان دولت قوام السلطنه - نخست وزیری سردار سپه (رضاخان)- پایان قیام میرزا کوچک خان و بریدن سر او پس از مدتی تعقیب و گریز نیروهای دولتی و میرزا و یکی دو تن از یارانش – قتل اشتباهی واعظ قزوینی به جای ملک الشعرای بهار از طرف عوامل رضاخان سردارسپه– قتل میرزاده عشقی توسط رضاخان – نقشه رضاخان برای برقراری جمهوری و مخالفت مدرس و علما – سیلی بهرامی در جلسه علنی مجلس به مدرس- اعتراضات وسیع مردم و پایان داستان جمهوریت |
|
زمان میلادی |
زمان هجری |
سلسله |
شاه |
نخست وزیر |
رویدادها |
|
١٩٢٥ تا ١٩٤١ |
٢٥ آذر ١٣٠٤ تا ٢٥ شهریور ١٣٢٠ |
پهلوی |
رضا شاه |
محمدعلی فروغی ( ذکاءالملک ) – ١٣٠٤ تا ١٣٠٥ |
تاجگذاری رضا خان میرپنج بر تخت طاووس پس از رای مجلس موسسان که در تکیه دولت تشکیل شده بود و انتخاب نام پهلوی برای رضاشاه |
|
حسن مستوفی (مستوفی الممالک) – ١٣٠٥ تا ١٣٠٦ |
| ||||
|
مهدیقلی هدایت ( مخبر السلطنه ) – ١٣٠٦ تا ١٣١٢ |
زندانی شدن تیمورتاش وزیر دربار و قدرت دوم کشور و قتل او در زندان به وسیله ی آمپول هوای پزشک احمدی | ||||
|
ذکاء الملک فروغی – ١٣١٢ تا ١٣١٤ |
تاسیس دانشگاه تهران- تغییر نام بین الممللی کشور از پرشیا (Persia ) به ایران- قتل سردار اسعد بختیاری – سفر رضاشاه به ترکیه | ||||
|
محمود جم ( مدیرالملک ) – ١٣١٤ تا ١٣١٨ |
اجرای قانون کشف حجاب که به موجب آن زنان ملزم به نداشتن حجاب بودند، در راستای محدودیت های قبلی که داشتن لباس متحدالشکل و کلاه پهلوی را برای مردان اجباری می کرد و داشتن لباس روحانی را منوط به داشتن مجوز از وزارت معارف و معرفی نامه از دو مرجع معتبر می نمود – تعقیب و گریز مردم و آژان ها و سرانجام عملی شدن کشف حجاب – فرار آیرم رئیس نظمیه که پس از آن که فهمید که به زودی کشته خواهد شد، به آلمان گریخت و پس از آن اگرچه رضاخان تلاش ها کرد تا او را با طمع و وعده به ایران برگرداند تا نابودش کند، آیرم فریب نخورد و در آلمان باقی ماند – قلع و قمع گروه کمونیستی معروف به پنجاه و سه تن و محکوم کردن پنجاه و یک تن از آنان – ازدواج ولیعهد محمدرضا با فوزیه خواهر ملک فاروق مصری – قتل فرخی یزدی در زندان با آمپول هوا – فرستادن علیم الدوله برای قتل نصرت الدوله به وسیله قهوه قجری و جان سالم به در بردن نصرت الدوله – حبس نصرت الدوله در یک اتاق گل گرفته تا مرگ او – آغاز جنگ جهانی دوم با حمله آلمان به لهستان | ||||
|
احمد متین دفتری – ١٣١٨ تا ١٣١٩ |
تاسیس رادیو ملی – پایان کار تاسیس راه آهن شمال تا جنوب – آغاز نزدیکی روابط رضاخان با آلمان و نارضایتی انگلستان از این موضوع – سرانجام برکناری متین دفتری توسط رضاخان به سفارش انگلیسی ها و آمریکایی ها به خاطر همکاری با آلمان | ||||
|
منصور الملک – ١٣١٩ تا ١٣٢٠ |
فوت کمال الملک نقاش – فوت پروین اعتصامی – ضعف رضا خان به خاطر همراهی با آلمانی ها و از دست دادن پشتیبانی انگلیسی ها – حمله آلمان به شوروی – اشغال ایران توسط متفقین و پایان سلطنت رضاخان – تبعید رضاخان به جزیره موریس و مدتی بعد ژوهانسبورگ | ||||
|
١٩٤١ تا ١٩٧٩ |
٢٥ شهریور ١٣٢٠ تا ٢٢ بهمن ١٣٥٧ |
|
محمد رضا شاه |
ذکاء الملک فروغی - ١٣٢٠ |
وارد کار شدن فروغی به درخواست رضاخان برای به سلطنت رساندن محمدرضا فرزند رضاشاه |
|
علی سهیلی – ١٣٢٠ تا ١٣٢١ |
| ||||
|
احمد قوام ( قوام السلطنه) - ١٣٢١ |
همکاری قوام با آمریکایی ها برای دور کردن انگلیس – بلوای نان در روز ١٧ آذر که به تحریک دربار صورت گرفت و با غارت شدن قصر قوام توسط مردم پایان یافت – برخورد تند قوام بعد از شلوغی نان و توقیف همه روزنامه های کشور | ||||
|
علی سهیلی – ١٣٢١ تا ١٣٢٣ |
| ||||
|
محمد ساعد - ١٣٢٣ |
| ||||
|
سهام السلطان بیات – ١٣٢٣ تا ١٣٢٤ |
| ||||
|
حکیم الملک - ١٣٢٤ |
پایان جنگ جهانی دوم – تشکیل سازمان ملل متحد با پایان گرفتن جنگ توسط متفقین | ||||
|
صدرالاشراف - ١٣٢٤ |
تشکیل فرقه دموکرات آذربایجان توسط سید جعفر پیشه وری و ایجاد خودمختار آذربایجان با عقاید شدید پان ترکیسم و با حمایت ضمنی توده ای ها و شوروی – اتحاد بین خودمختار آذربایجان و جمهوری کردستان که به دست کومله کردستان ساخته شده بود | ||||
|
حکیم الملک - ١٣٢٤ |
| ||||
|
قوام السلطنه – ١٣٢٤ تا ١٣٢٦ |
قدرت گرفتن آمریکا در ایران با روی کار آمدن قوام – همکاری نزدیک مظفر فیروز فرزند نصرت الدوله با قوام– تشکیل حزب دموکرات توسط قوام برای به دست گرفتن بیشتر قدرت – سفر قوام به روسیه – گفتگوهای جناب اشرف (قوام السلطنه) با استالین و سرانجام توافق روسیه برای خروج نیروهای ارتش سرخ از ایران – ضعف خودمختار آذربایجان پس از خروج نیروهای ارتش سرخ و حمله ارتش به نیروهای فرقه دموکرات آذربایجان و انحلال خودمختار آذربایجان– پایان قائله کردستان و اعدام سران آنان - انتخابات فرمایشی مجلس پانزدهم و رای آوردن حزب دموکرات و یاران قوام السلطنه – وقوع جنگ میان هند و پاکستان | ||||
|
حکیم الملک – ١٣٢٦ تا ١٣٢٧ |
ترور مهاتما گاندی رهبر ملی هند - وقوع جنگ میان اعراب و اسرائیل به دلیل مخالفت اعراب با به رسمیت شناخته شدن کشور اسرائیل | ||||
|
عبد الحسین هژیر - ١٣٢٧ |
سفر شاه به لندن و ژنو – بازگشت آیت ا... کاشانی از تبعید | ||||
|
محمد ساعد – ١٣٢٧ تا ١٣٢٩ |
ترور نافرجام شاه به دست ناصر فخر آرایی و کشته شدن ضارب به دست محافظین تاسیس ی توسطملی شدن و اعدام یجاانداند– رای نیاوردن قرارداد نفتی پیشنهادی گس گلشاییان میان ایران و انگلیس در مجلس – تاسیس جبهه ملی ایران توسط مصدق و یارانش - تبعید آیت ا... کاشانی به لبنان – انتخابات پرتقلب دوره شانزدهم – ترور عبدالحسین هژیر توسط حسن امامی از فداییان اسلام – اعدام حسن امامی – سفر شاه به آمریکا – تصمیم به برگزاری دوباره انتخابات در تهران به خاطر اعتراضات مردم و مصدق – سقوط دولت ساعد با قتل هژیر – افتتاح مجلس سنا |
|
|
|
|
|
منصورالملک - ١٣٢٩ |
برگزاری دوباره انتخابات تهران – رای اول تهران به دکتر مصدق – رای نیاوردن دوباره قرارداد گس گلشاییان در مجلس- بازگشت آیت ا... کاشانی از تبعید لبنان و استقبال مردم – آوردن جنازه رضاخان به ایران |
|
سرلشکر حاجعلی رزم آرا - ١٣٢٩ |
نخست وزیری رزم آرا به اصرار آمریکا و انگلیس و علی رغم مخالفت شاه – مخالفت مصدق و کاشانی با رزم آرا – اعتصاب عمومی علیه رزم آرا و تهدید رزم آرا به قتل توسط یک طلبه جوان – ترور رزم آرا توسط خلیل طهماسبی از یاران نواب صفوی و عضو فداییان اسلام | ||||
|
حسین علاء – ١٣٢٩ تا ١٣٣٠ |
اعلامیه معروف نواب صفوی خطاب به علاء: هوالعزیز، زمامداری ملت مسلمان در خور صلاحیت تو و امثال تو نیست. فورا برکناری خود را اعلام کن – تصویب ملی کردن صنعت نفت در کمیسیون نفت به ریاست مصدق | ||||
|
دکتر محمد مصدق – ١٣٣٠ تا ١٣٣١ |
رای شاه به نخست وزیری مصدق از روی اجبار – فوت محمدتقی بهار معروف به ملک الشعرا – رای اعتماد مجلس به مصدق – رای مجلس به ملی شدن صنعت نفت – خلع ید انگلیسی ها در پالایشگاه های نفتی ایران – تحریم جهانی نفت ایران تحت فشار انگلیس – سفر مصدق به نیویورک و دفاع از ایران و از ملی شدن نفت و بر علیه انگلستان در مجمع عمومی سازمان ملل – مذاکره مصدق و ترومن رئیس جمهور آمریکا در واشنگتن – مذاکره مصدق و مک گی معاون وزیر امور خارجه آمریکا و توافق آنها برای کمک مالی آمریکا به ایران – دیدار مصدق از مصر در راه بازگشت از آمریکا و استقبال مردم مصر از او - انتخاب چرچیل به نخست وزیری در انگلستان – عزل مک گی از مقامش در وزارت خارجه آمریکا – برگزاری انتخابات مجلس هفدهم همراه با تقلب و درگیری – سفر مصدق به لاهه و دفاع او در مقابل اتهامی که انگلستان به خاطر ملی کردن صنعت نفت به دولت زده بود – بازگشت مصدق به ایران - درخواست مصدق از شاه برای گرفتن اختیار وزارت جنگ برای دفع آشوب و مخالفت شاه – استعفای مصدق | ||||
|
قوام السلطنه - ١٣٣١ |
اعلامیه تند قوام در رادیو برای تهدید مخالفان – موج اعتراضات مردم – اعلامیه آیت ا... کاشانی در روز ٣٠ تیر و ریختن مردم به خیابان ها و پایان دولت سه روزه قوام – رای دادگاه لاهه به نفع مصدق در روز ٣٠ تیر | ||||
|
دکتر محمد مصدق – ١٣٣١ تا ١٣٣٢ |
نخست وزیری دوباره مصدق این بار با قدرت بیشتر و در اختیار داشتن وزارت جنگ – مرگ استالین در روسیه– اختلاف مصدق و کاشانی به خاطر چند انتخاب مصدق در کابینه که این اختلاف تا پایان باقی ماند – نامه مصدق به چرچیل برای پس گرفتن پولهای بلوکه شده ایران در بانک های انگلیس و دریافت خسارت به خاطر توقف فروش نفت– اخراج کارکنان سفارت انگلیس در ایران پس از بی جواب ماندن نامه مصدق به چرچیل – انتخاب آیزنهاور به ریاست جمهوری در آمریکا – کودتای علیه دولت مصدق در روز ٩ اسفند که با رسیدن افشارطوس رئیس شهربانی و افرادش نافرجام ماند – ربوده شدن افشارطوس و قتل او - اختلافات مصدق با مجلس – استعفای حدود ١٠٠ تن از نمایندگان طرفدار دولت یا بی طرف مجلس – رفراندوم مصدق در سطح کشور برای انحلال مجلس هفدهم علی رغم نظر آیت ا... کاشانی و سرانجام انحلال مجلس به رای اکثریت مردم با وجود ایراد هایی که بر این رفراندوم بود – دو کودتای نافرجام ٢٣ و ٢٥ مرداد که هردو توسط حزب توده شناخته شده و لو رفتند –فرار شاه به شهر رم ایتالیا – کودتای ٢٨ مرداد توسط زاهدی و افرادی مانند شعبان جعفری و همراهانش – غارت خانه نخست وزیر و پایان کار | ||||
|
|
|
|
|
سرلشکر فضل ا... زاهدی – ١٣٣٢ تا ١٣٣٣ |
بازگشت شاه از فرار – محاکمه دکتر مصدق در دادگاه نظامی و محکومیت او به سه سال زندان و بعد از آن تبعید به ملک خانوادگی خود در احمد آباد – سفر ریچارد نیکسون معاون ریاست جمهوری آمریکا به ایران – درگیری در دانشگاه تهران و کشته شدن سه تن از دانشجویان معترض: شریعت رضوی، بزرگ نیا و قندچی – اعدام دکتر فاطمی وزیر امور خارجه تندروی دکتر مصدق که در روزهای فرار شاه بیشترین سخنان را علیه شاه می زد – امضای قرارداد نفتی کنسرسیوم که دست خارجی ها را بیش از هر زمان دیگری برای غارت کردن نفت ایران باز می گذاشت – توافق شوروی با ایران برای دادن بدهی هایش به ایران |
|
حسین علا – ١٣٣٤ تا ١٣٣٦ |
ظهور جمال عبدالناصر در مصر و محبوبیت فراوان او در میان اعراب – تشکیل پیمان دفاعی بغداد زیر نظر انگلستان متشکل از ایران، عراق، پاکستان و ترکیه که در مقابل تهدید منافع انگلستان در منطقه توسط جمال عبدالناصر انجام می شد – تاسیس مدرسه علوی در همین دوران – شرکت علا در مجلس ختم مصطفی کاشانی فرزند آیت ا... کاشانی در مسجد سپهسالار برای جذب او و شلیک گلوله مظفر ذوالقدر از اعضای فدائیان اسلام که به او نخورد و تلاش ذوالقدر برای قتل او با چاقو نیز بی ثمر ماند – ملی شدن کانال سوئز در مصر به رهبری جمال عبدالناصر و حمله اسرائیل و انگلستان و فرانسه به مصر - دستگیری نواب صفوی و سایر اعظای فداییان اسلام – دستگیری آیت ا... کاشانی و محکومیت او به حبس انفرادی - اعدام نواب صفوی و یارانش – پایان دوره زندان مصدق و انتقال او به احمدآباد | ||||
|
دکتر منوچهر اقبال – ١٣٣٦ تا ١٣٣٩ |
قدرت گرفتن سازمان امنیت و اطلاعات کشور (ساواک) به ریاست تیمور بختیار – خارج شدن عراق از پیمان نظامی بغداد پس از تبدیل رژیم سلطنتی این کشور به جمهوری و تغییر نام پیمان نظامی بغداد به پیمان سنتو و قرار گرفتن آمریکا در راس پیمان – دستگیری خسرو روزبه از آخرین کمونیست های فعال ایران در آن زمان – خرید اسلحه به مقدار زیاد از کشورهای خارجی توسط شاه – قرار گرفتن ایران در مقابل شوروی و مصر و به عنوان حافظ منافع آمریکا در منطقه – ظهور پاتریس لومومبا در کنگو – مبارزه فیدل کاسترو و چه گوارا در کوبا - طلاق شاه از ثریا و ازدواج او با فرح دیبا – تلاش شاه برای "اصلاحات ارضی" که به سفارش آمریکا انجام می شد و چون آیت ا... بروجردی با آن مخالفت کرد، از مفاد آن به قدری کاسته شد و متنش به قدری تغییر کرد که به صورت قانونی بی اثر در آمد | ||||
|
جعفر شریف امامی – ١٣٣٩ تا ١٣٤٠ |
سفر ملکه الیزابت به ایران – فوت آیت ا... بروجردی و تشییع جنازه و سوگواری وسیع مردم برای او – نامه تسلیت شاه برای آیت ا... سید محسن حکیم در نجف که نشان دهنده تمایل شاه برای انتقال مرجعیت شیعه از قم به نجف و در کل به خارج از کشور بود – تشکیل نهضت آزادی توسط مهندس بازرگان و آیت ا... طالقانی و دکتر سحابی که در واقع انشعابی مذهبی از جبهه ملی بود |
|
|
|
|
|
علی امینی – ١٣٤٠ تا ١٣٤١ |
نخست وزیری امینی به خواست آمریکایی ها و علی رغم مخالفت شاه – انحلال مجلس انتصابی بیستم– محاکمه و دستگیری بسیاری از عوامل دربار در حکومت و رسوایی های مالی دربار – میتینگ بزرگ جبهه ملی در جلالیه و سخنرانی سنجابی، شاپور بختیار، داریوش فوهر و حسیبی و در آخر یورش پلیس و درگیری – فوت آیت ا... کاشانی – فرار تیمور بختیار رئیس ساواک از کشور پس از آن که شاه تصمیم به برکناری او گرفت – سرانجام اجرای اصلاحات ارضی در ایران به شکلی که کندی رئیس جمهور آمریکا می خواست با وجود مخالفت ها |
|
اسدا... علم – ١٣٤١ تا ١٣٤٢ |
وقوع زلزله سنگین در بوئین زهرا – تبلیغ لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی – تصمیم به برگزاری رفراندوم اصول ششگانه انقلاب شاه و ملت یا انقلاب سفید:اصلاحات ارضی، حق رای برای زنان، ملی کردن جنگلها، سهیم کردن کارگران در سود کارخانه ها و... – تحریم رفاندوم توسط حوزه علمیه قم– تحریم رفراندوم توسط نهضت آزادی و احزاب و اصناف مختلف – یورش پلیس به اجتماع مخالفان اصول ششگانه و ضرب و شتم آیت ا... خوانساری سخنران مراسم – سفر شاه به قم که با تدارکات نظامی شدید از ترس یورش مردم انجام شده بود. اما هنگام ورود شاه مردم به تدبیر امام خمینی و حوزه علمیه از خانه ها بیرون نیامدند – سخنرانی تند شاه در قم و حمله او به "ارتجاع سیاه" – برگزاری رفراندوم و تصویب اصول ششگانه – حمله مامورین ساواک به مدرسه فیضیه و درگیری شدید مامورین و طلاب در آنجا – حمله مامورین به مدرسه طالبیه تبریز – اعلامیه آیت ا... سید محسن حکیم در دعوت به علمای ایران برای مهاجرت به عراق – ابراز موافقت دربار با اعلامیه ی آیت ا... حکیم – مخالفت امام خمینی با مهاجرت و پخش اعلامیه ای با این مضمون که شاه اگر حسن نیت دارد، باید مسببین حادثه مدرسه فیضیه را دستگیر کند – وقوع چند مورد درگیری در محرم و سخنرانی معروف امام خمینی در روز عاشورا و نصیحت به شخص شاه – دستگیری چند تن از مخالفان و روحانیان – دستگیری امام خمینی در نیمه شب پانزدهم خرداد – تظاهرات شدید مردم در تهران و قم و سایر شهرها – اعلام حکومت نظامی - برخورد مسلحانه ماموران شاه و قتل عده زیادی از کفن پوشانی که خواستار آزادی امام خمینی بودند و از ورامین به سمت تهران حرکت کرده بودند در روز ١٥ خرداد ١٣٤٢ – دستگیری طیب حاج رضایی از دوستان شعبان جعفری و از دسته داران بزرگ جنوب شهر که به علت کمک به برگزاری تظاهرات ١٥ خرداد دستگیر شد و سرانجام در آبان ١٣٤٢ اعدام شد - ترور جان اف کندی رئیس جمهور آمریکا | ||||
|
حسنعلی منصور – ١٣٤٢ تا ١٣٤٣ |
بازگشت امام خمینی از خانه تحت نظر در تهران به قم – سخنرانی مشهور امام خمینی در قم در روز چهارم آبان و اعلام خطر وی به مردم و ارتش و روحانیون و... و اعتراض به لایحه کاپیتولاسیون یا مصونیت قضایی آمریکاییان – دستگیری امام خمینی در روز ١٣ آبان و تبعید وی به خارج از کشور– ترور حسنعلی منصور توسط محمد بخارایی از اعضای جمعیت موتلفه اسلامی – پنهان داشتن خبر قتل او توسط شاه تا روز ششم بهمن که سالگرد انقلاب سفید بود | ||||
|
|
|
|
|
امیر عباس هویدا – ١٣٤٣ تا ١٣٥٦ |
ترور نافرجام شاه توسط رضا شمس آبادی – بازگشت دکتر علی شریعتی از پاریس و آغاز فعالیت های او در داخل کشور پس از یک دستگیری موقت در مرز ترکیه و ایران – فوت دکتر محمد مصدق – مرگ مرموز غلامرضا تختی کشتی گیر صاحب نام ایران - قدرت گرفتن تدریجی بهاییان و آزادی بیشتر آنها – دستگیری اعضای حزب ملل اسلامی که گروهی مسلح بودند و قصد ایجاد حکومت اسلامی داشتند – جدا شدن بحرین از ایران با موافقت شاه و در مقابل ضمیمه شدن دو تنب و ابوموسی به ایران که خود از قبل جزء خاک ایران محسوب می شدند –درگیری بین هند و پاکستان – جنگ شش روزه بین کشورهای عرب مصر و سوریه و اردن از یک سو و اسرائیل به پشتیبانی آمریکا از سوی دیگر که به شکست سنگین و پرتلفات نیروهای عرب انجامید - غرق شدن مشکوک صمد بهرنگی در رود ارس – فوت جلال آل احمد - برگزاری پرخرج جشن های دوهزار و پانصد سالگی رژیم شاهنشاهی در ایران – وقوع جنگ رمضان یا جنگ اکتبر ١٩٧٣ بین اعراب و اسرائیل که طی آن مصر قسمت هایی از صحرای سینا را باز پس گرفت و سپس انور سادات در جریان مصالحه خود با اسرائیل به وساطت جیمی کارتر رئیس جمهور آمریکا صحرای سینا را به طور کامل پس گرفت - به رسمیت شناخته شدن امارات متحده عربی –لشکرکشی های نیروهای ایرانی به ظفار در یمن و چند منطقه دیگر برای دفاع از حکومت های استبدادی تحت سلطه آمریکا – کودتای آمریکایی علیه سالوادور آلنده در شیلی و روی کار آمدن ژنرال پینوشه – مطلع شدن شاه از ابتلای او به بیماری سرطان لنف در اتریش - ادامه خریدهای نظامی سنگین شاه – قطع حمایت شاه از مصطفی بارزانی رهبر شورشیان کرد عراق و دوستی شاه با عراق – انحلال همه احزاب کشور و تشکیل حزب رستاخیز – دادگاه جنجالی خسرو گلسرخی و حاضر نشدن او به اظهار ندامت در تلویزیون و سرانجام اعدام او – دستگیری شریف واقفی و قتل او زیر شکنجه ساواک – گروگان گرفته شدن جمشید آموزگار و چند وزیر دیگر اوپک توسط چریکی به نام کارلوس که برای آزادی فلسطین می جنگید و سرانجام آزاد شدن آموزگار در الجزایر – تبدیل تاریخ ایران به تاریخ شاهنشاهی که بر اساس آن، مبدا تاریخ، سال به سلطنت رسیدن کورش بود به نحوی که دوهزار و پانصدمین سال آن مصادف با آغاز سلطنت شاه باشد – اعتراض علمای قم و رضایت ظاهری حکومت به این که هر دو تاریخ هجری شمسی و شاهنشاهی در کشور وجود داشته باشند – درگیری دانشجویان با ساواک و حمله شبانه ساواک به خوابگاه دانشجویان دانشگاه تهران و حمله به خانه افرادی که به مخالفت با حکومت مظنون بودند در روز ١٦ آذر سال ١٣٥٦ – مرگ ناگهانی و مشکوک دکتر علی شریعتی در لندن - ریاست جمهوری جیمی کارتر از حزب دموکرات در آمریکا به جای جرالد فورد و نرم تر شدن سیاست های شاه در اثر فشارهای دولت جدید آمریکا که سرانجام به عزل هویدا و نخست وزیری آموزگار انجامید – قطع پی در پی برق در کشور و کم شدن سهم برق صنایع – برکناری هویدا تحت فشار آمریکا به خاطر تظاهرات های پی در پی مردم |
|
|
|
|
|
جمشید آموزگار- ١٣٥٦ تا ١٣٥٧ |
ماجرای جشن هنر شیراز و اعتراضات وسیع مردم– فوت ناگهانی سید مصطفی خمینی فرزند بزرگ امام خمینی و چاپ آگهی های تسلیت و برگزاری مجالس ترحیم در شهرهای مختلف – چاپ مقاله توهین آمیز روزنامه اطلاعات نسبت به امام خمینی – تظاهرات و درگیری های خونین روز ١٩ دی در قم و ٢٩ بهمن در تبریز که به مناسبت چهلمین روز درگذشت شهدای ١٩ دی بود –اعلام نوروز به عنوان عزای ملی از طرف مردم به پیروی از امام خمینی –شلوغی و تظاهرات در اصفهان و سپس در شهرهای دیگر و اعلام حکومت نظامی در اصفهان و چند شهر دیگر – آتش سوزی در سینما رکس آبادان و کشته شدن بیش از سیصد نفر – انداختن این حادثه به گردن گروه های مذهبی توسط حکومت و به گردن حکومت توسط مردم – سقوط دولت آموزگار |
|
جعفر شریف امامی - ١٣٥٧ |
الغای تاریخ شاهنشاهی – دادن آزادی های سیاسی و بستن قمارخانه ها – دستگیری چند تن از سرمایه داران منسوب به دربار– ناپدید شدن مشکوک امام موسی صدر رهبر شیعیان لبنان در لیبی – راهپیمایی یک میلیونی در تهران در روز ١٣ شهریور، عید فطر – کشتار وسیع تظاهرکنندگان در میدان ژاله در روز ١٧ شهریور معروف به جمعه سیاه – زلزله ویرانگر در شهر طبس - پیام مخفیانه صدام برای شریف امامی که در آن گفته شده بود که اگر دولت ایران بخواهد صدام می تواند ترتیب کشته شدن امام خمینی در عراق را بدهد – ترک عراق توسط امام خمینی به مقصد پاریس و اسکان در نوفل لوشاتو – دادن مهلت یک هفته ای به دولت برای آزاد کردن مطبوعات توسط روزنامه نگاران و اعتصاب در پایان این مهلت – سرانجام عقب نشینی دولت و آزادی کامل مطبوعات – آزادی گسترده زندانیان سیاسی از جمله آیت ا... طالقانی – پیام شاه برای ملت مبنی بر این که پیام انقلاب ملت ایران را شنیده است | ||||
|
ارتشبد غلامرضا ازهاری - ١٣٥٧ |
آغاز جدی شعارهای یکپارچه مردم بر روی بام ها بر علیه رژیم – تاکید ازهاری بر این که صداها از نوار بوده است – تظاهرات گسترده در روزهای تاسوعا و عاشورا | ||||
|
شاپور بختیار –١٣٥٧ |
طرد شدن بختیار از جبهه ملی– فرار شاه از ایران در روز ٢٦ دی و شادی مردم در خیابان ها – رد و بدل شدن پیام های متعدد میان شورای انقلاب و بختیار برای استعفای بختیار یا تسلیم حکومت به امام خمینی توسط او و بی نتیجه ماندن آنها – به تعویق انداخته شدن پی در پی بازگشت امام خمینی به کشور – خارج شدن آمریکایی ها از ایران به دستور کارتر در روز ١١ بهمن – بالاخره اجاره هواپیمای دربست ایرفرانس به ایران توسط فردی به نام دستمالچی و بازگشت امام خمینی به کشور و استقبال بی نظیر مردم از او – حرکت از فرودگاه به بهشت زهرا و سخنرانی در آنجا– استقرار امام خمینی در مدرسه علوی – استعفای شهردار تهران – حکم تشکیل دولت موقت بازرگان توسط امام خمینی در روز ١٥ بهمن – بیعت همافران نیروی هوایی با امام در روز ١٩ بهمن – درگیری های شدید نظامی میان همافران نیروی هوایی و مردم با گارد شاهنشاهی و فرمانداری نظامی و هوانیروز در روز های ٢٠ و ٢١ بهمن و مسلح شدن مردم – اعلامیه بیطرفی ارتش در روز ٢٢ بهمن – فتح رادیو و تلویزیون – سرانجام پیروزی انقلاب و پایان کار سلطنت پهلوی در روز ٢٢ بهمن ١٣٥٧ |
