می دهم با تشکر روح الله پورطالب /پان شوشیسم

 شود . یکی از تمدن های بشری در شش هزار سال پیش در خوزستان

 پایه گذاری شد و در حدود پنج هزار سال قبل شوش و مناطق اطراف

 آن را زیر نفوذ خود گرفت و خط در آنجا اختراع شد . الواحی که در

 شوش به دست آمده خوزستان را یکی از مراکز مهم تمدن جهانی نشان

 می دهد که با کشورهای اطراف روابط تجاری و سیاسی قوی داشته

 است . در پنج هزار سال پیش دولت ایلام در شوش بوجود آمد قدرت و

 عظمت آن پس از هزار سال به جایی رسید که که کشورهای منطقه را

 به زیر فرمان خود برد و این شکوه و عظمت را بیش از دو هزار سال

 استوار نگاه داشت . معبد زیگورات چغازنبیل از خوزستان که تاریخی

 بیش از 3200 سال را نشان می دهد یکی از آثار برجسته جهانی و

 جزو میراث فرهنگی بشریت است که سازمان یونکسو آن را به ثبت

 خود رسانده است . در نهایت در سه هزار سال پیش این حکومت پس

 از دو هزار سال فرمانروایی بر خاورمیانه به دست آشوریان رو به

 ضعف رفت و در سال 640 قبل از میلاد به دست پادشاه آشوربانیپال

 حکومت ایلام در هم شکسته شد .

 اجدادش  ( هخامنش بزرگ - چیش پش - کورش اول - کمبوجیه اول )

 بر خوزستان و نواحی اطراف آن شاهی می کردند . مردم خوزستان

 شهرشان را در دوره باستان به نامهای انزان - سوسوتکا - انشان -

 سوزیانا - می نامیدند . کوروش و اجدادش سالهای بسیاری شاه

 سرزمینهای انشان بودند . پس از انقراض آشوریان و حکمرانی اجداد

 کوروش بزرگ خود وی در سالهای 559 تا 528 پیش از میلاد همه

 این نواحی را از حالت حکومتهای کوچک و گروهی به زیر یک پرجم

 واحد و قدرتمند گردآورد که ایران بزرگ نام گرفت . داریوش بزرگ

 پس از کوروش هخامنشی در سالهای 522 تا 486 پیش از میلاد

 خوزستان را یکی از پایگاه های زمستانی حکومت خود قرار داد. کاخ

 داریوش بر فراز تپه شوش باستانی یکی دیگر از شکوه قدرتمند دولت

 هخامنشی است . شوش به گفته خاورشناسان برترین شهر متمدن جهان

 آن روز بوده است . خشایارشاه پس از داریوش بزرگ بناهای را در

 شوش ساخت . که اردشیر دوم آنها را کامل نمود . کاخ آپادانا شوش

 یکی از برجسته ترین معاری های ایران است .

 خوزستان به نام اراز یا اواجیه نامیده شده ا ست . در این متون مهم

 ترین - قدیمی ترین و معتبرترین شهرهای ایران زمین پس از ماد

 بزرگ ( عراق عجم و کردستانات ) و ماد خرد ( آذرآبادگان ) و پارس

 نام خوزستان است .

بند 16 – داريوش شاه گويد : چون من گئومات مغ را کشتم پس از آن

 مردي آثرين ( آثرينا ) نام پسر او در خوزستان ( اووج ) برخاست .

 به مردم چنين گفت : من در خوزستان شاه هستم . پس از آن خوزيان

 نافرمان شدند . به طرف آن آثرين گرويدند . او در خوزستان شاه شد .

 و مردي بابلي ندئيت ب ئير ( نيدنيتوبل ) نام پسر ائين ئير او در بابل

 برخاست . چنين مردم را بفريفت [ که ] : من نبوکدرچرپسر نبتون ئيت

 هستم . پس از آن همه مردم بابلي به طرف آن ندئيت ب ئير گرويدند .

 بابل نافرمان شد . او شاهي را در بابل گرفت

بند 2 – داريوش شاه گويد : مادامي که من در بابل بودم اين [ است ]

 شهرهایی که نسبت به من نافرمان شدند . پارس ، خوزستان ، ماد ،

 آشور ، مصر ، پارت ، مرو ، ثت گوش ، سکاييه .

بند 2- داريوش شاه گويد : اين [ است ] آنچه من به خواست اهورا مزدا

 در همان يک سال پس از آن که شاه شدم کردم . 19 جنگ کردم . به

 خواست اهورا مزدا من آنها را زدم و 9 شاه دروغگو را گرفتم . يکي

 گئومات مغ بود . او دروغ گفت چنين گفت : من بردي ي پسر کوروش

 هستم . او پارس را نافرمان کرد . يکي آثرين نام خوزي . او دروغ

 گفت چنين گفت : من در خوزستان شاه هستم او خوزستان را نسبت به

 من نافرمان كرد .

يكي ندئيت ب ئير نام بابلي . او دروغ گفت چنين گفت من نبوکدرچر

 پسر نبون ئيت هستم او بابل را نافرمان كرد .

يكي مرتي ي نام پارسي . او دروغ گفت چنين گفت: من ايمنيش در

 خوزستان شاه هستم . او خوزستان را نافرمان كرد .

در کتیبه جنوبی شهر پارسه ( تخت جمشید ) اثر داریوش بزرگ

 خوزستان بر مادها نیز الویت داده شده و نام آن جلوتر از مادها

 ( کردستان و آذربایجان و عراق عجم ) آمده است . ولی در لوح سنگی

 یادگار خشایارشاه هخامنشی که در سالهای 486 تا 465 پیش از میلاد

 شاهنشاهی می نموده است نام ماد بر عیلام الویت داده شده است . در

 نقش رستم آرامگاه شاهنشاهان هخامنشی نام خوزستان بعد از ماد ذکر

 شده است .

 ایران است . من بر آنان حکمرانی کردم . آنچه از طرف من به آنان

 گفته شد آنرا کردند . قانون من است که آنان را نگه داشت : ماد -

 خوزستان - پارت - هرات - بلخ - سغد - خوارزم - زرنگ - رخج -

 ث ت گوش - گندار - هند - سکائیهای هوم نوش - سکائیهای تیز خود -

 بابل - آشور - عربستان - مصر - ارمنستان - کپد و کیه - سارد -

 یونان - سکائیهای ماورای دریا - سکودر - یونانیهای سپر روی سر -

 لیبیها - حبشیها - اهالی مک - کارائیها

در سال 331 پیش از میلاد توسط اسکندر گجستک به آتش کشیده شد

و میراث و طلاهای حکومتی آن به تاراج رفت . در دوره اشکانیان

 خوزستان دارای اهمیت خواصی داشت و پس از آنان در دوره

 ساسانیان شاهان ایرانی سدها و بناهای بسیاری در خوزستان ساختند .

 کشاورزی را گسترش دادند و در آبادانی شهر کوشش فراوان نمودند .

 بسیاری از ایلات و بیابان گردان خوزستانی در دوره ساسانی به شهر

 نشینی پرداختند و به حالت متمدن در آمدند . آبادانی خوزستان تا پیش

 از حمله اعراب به ایران زبان زد منطقه بوده است . در زمان

 شاهنشاهی شاپور اول ساسانی که در 20 مارس سال 242 پس از

 میلاد تاجگذاری کرد نام خوزستان بر حسب الویت مقدم بر میشان و

 پس از پارس آمده است . این کتیبه به زبان پهلوی در کعبه زرتشت در

 نقش رستم پارس موجود است . در زمان ساسانیان خوزستان مهد

 دانش و تمدن به حساب می آمد و مرکزش جندی شاپور یا گندی شاپور

 بود که نام ملکه شاپور ساسانی می باشد . دانشگاه جندی شاپور یکی

 از مراکز تحصیلی جهان آن روزگار است که از کشورهای مختلف در

 آنجا به تحصیل مشغول بودند . خوزستان در همه دوره های تاریخی

 چه دوره عیلامیان و چه در دوره هخامنشیان و چه پس از اسلام در

 برابر تجاوز بیگانگان ایستادگی کرد و در سرنوشت ایران نقش به

 سزایی داشته است .

www.ariarman.com/khoozestan