جمعه 31 شهریور1385
تمدن بازديد از عيلامى ها در شوش
 |
شوش يكى از كهن ترين مراكز تمدن در جهان است. در نتيجه كاوش هاى باستان شناسى در اين منطقه آثار مربوط به دوران ماقبل تاريخ كشف شده است. اولين قومى كه شوش را رونق بخشيد، عيلامى ها بودند. در دوران تسلط اين قوم شوش به پايتختى برگزيده شده بود. پس از تسلط هخامنشيان نيز شوش عظمت خود را حفظ كرد و داريوش هخامنشى آن را به عنوان پايتخت زمستانى برگزيد و تا اوايل تسلط مسلمانان، شوش همچنان رونق و اعتبار داشت. قلعه معروف شوش در سال ۱۸۹۸ توسط مورگان بر روى قسمت شمال تپه آكروپل احداث شد. نام باستانى شوش «شوس» يا دشت «سوسيانا» بود كه بعدها به شوش معروف شده غرب ايران محسوب مى شود. قلعه آكروپل يا قلعه شوش روى بلندترين نقطه شهر شوش بنا شده و شباهت بسيار زيادى به زندان باستيل فرانسه دارد. اين قلعه با استفاده از آجرهاى به دست آمده از كاخ داريوش و تعدادى از آجرهاى منقوش به خط ميخى چغازنبيل، به دست استادان دزفولى بنا شده است. مجسمه معروف ملكه ناپير اسوستون، قانون نامه حمورابى و ليوان مشهور سفالى شوش به رنگ نخودى و نقش بزكوهى، از مهمترين آثار به دست آمده از تپه آكروپل است.اما اگر شوش و همه تاريخ پهن شده روى دشت اين سرزمين را ديديد سراغى هم از موزه شوش بگيريد. موزه شوش در ميان باغى بر سر راه قلعه باستانى شوش و روبه روى بقعه دانيال نبى قرار گرفته است. بناى اوليه موزه همزمان با شروع حفارى هاى شوش و با به كارگيرى آجرهاى به دست آمده از حفارى هاى شوش و چغازنبيل ساخته شده و طى سال هاى بعد قسمت هايى نيز به آن افزوده شده است. موزه شوش در سال ۱۳۴۵ گشايش يافته است.
چهارشنبه 22 شهریور1385
زیگورات چغازنبیل
به گفته رييس انجمن دوستداران ميراث فرهنگي شوش، حدود1350 سال قبل از ميلاد پادشاه ايلامي به نام "اونتاشناپيريشا "شهري مذهبي را در 35 كيلومتري شهر شوش بنيانگذاري كرد. اين شهر مذهبي دوراونتاش ناميده شد كه دور به معناي قلعه و اونتاش نام پادشاه آن است.
لقمان احمدزادهشوهاني به خبرنگار ايسناي خوزستان گفت:« اين شهر مذهبي سه حصار تودرتو و متحدالمركز داشته كه درون حصار دروني آن يك زيگورات برپا شده است. زيگورات واژهاي آكدي به معناي معابري است كه طبقه طبقه و پلهاي هستند و به ترتيب طبقات بالاتر از لحاظ حجم كوچكتر از طبقات پاييني هستند. »
این باستان شناس خاطرنشان کرد:« زيگورات چغازنبيل در اصل پنج طبقه داشت و ارتفاع آن حدود 53 متر بود ولي بر اثر مرور زمان از طبقات آن كاسته شده و در حال حاضر دو طبقه و نيمي از طبقه سوم با ارتفاع 22 متر باقي مانده است. زيگورات كه به صورت چهارگوشه است تماما از خشت ساخته شده ولي روكار بناي آن و نماي آن به دليل محافظت از مرز خشتها از آجر ساخته شده كه بارانهاي سيلآساي خوزستان به آن صدمهاي وارد نكند.در چهار طرف اين زيگورات، چهار پلكان وجود دارد كه سه تا به سطح طبقه اولي ولي در ضلع جنوب غربي پلكان به طبقه دوم منتهي ميشود. بازديد كننده و زواري كه ميخواسته براي زيارت به بالا و طبقه پنج و معبد اعلا برود كه به خداي اينشوشيناك اهدا شده برود مجبور بود به حالت طواف به آن جا برود. يعني پلكانها طوري ساخته شده بود كه شخص مجبور به طواف ميشد. »
ادامه مطلب
یکشنبه 5 شهریور1385
حفاري غيرمجاز در مسجد جامع دوران اسلامي شهر صنعتگران شوش
به گفته رييس انجمن دوستداران ميراث فرهنگي شوش، حفاري غيرمجاز در گوشه شمال غربي شبستان مسجد جامع دوران اسلامي واقع در محوطه باستاني شهر صنعتگران شوش منجر به كشف يك تنبوشه سفالي در زير ديوار شبستان گرديد كه متاسفانه توسط حفاران غيرمجاز منهدم شده است.
لقمان احمدزادهشوهاني به خبرنگار ايسنا در خوزستان گفت:« در اين حفاري علاوه بر انهدام تنبوشه سفالي مزبور بخشي از ديوار آجري شبستان اين مسجد نيز تخريب شد. »
او اظهار كرد:« محوطه باستاني شوش حدود 00 4هكتار وسعت دارد و متاسفانه تاكنون به طور كامل حصاركشي نشده و از هر سو مردم و حفاران غيرمجاز و قاچاقچيان اموال تاريخي ميتوانند وارد محوطه شوند و با توجه به امكانات محدود و موجود اداره ميراث فرهنگي شوش و با وجود تلاشهاي فراوان جوابگوي محوطه باستاني شوش نيست چه رسد به محوطههاي اطراف. »
احمدزاده شوهاي خاطرنشان كرد:« شهر صنعتگران تپهاي است كه از لايههاي باستاني مربوط به دورههاي مختلف تشكيل شده و طي كاوشهاي باستانشناسان فرانسوي در اين محوطه بقايايي از آثار دوره اسلامي از جمله مسجد، خانقاه ( دبير يا مدرسه) و كورههاي سفالگري و آجرپزي نيز به دست آمده است. »
او ادامه داد:« زير مسجد يك لايه هست كه احتمالا در دوره پارت و ساساني به صورت يك گورستان مورد استفاده قرار گرفته و آرامگاههاي سردابهاي شكل در آن جا به دست آمده و بيانگر اين است كه گورستان متعلق به دوره ساساني و اشكاني بوده است. »
رييس انجمن دوستداران ميراث فرهنگي شوش تصريح كرد:« پس از اينكه مسلمانان وارد شهر شوش ميشوند فقط يكي از تپههاي اين شهر( آكروپل، آپادانا، شهرشاهي و شهر صنعتگران) غيرمسكوني بوده و آن تپه شهر صنعتگران بود چون يك گورستان بوده و به صورت سكويي صاف درآمده بود بهترين مكان براي ساخت بناهاي دوره اسلامي به شمار ميرود و مسلمانان اوليه اقدام به ساخت مسجد و بناهاي ديگري در اين محوطه نمودهاند. »
او ادامه داد:« در حفاري جديدي كه توسط حفاران غيرمجاز روي تپه باستاني صورت گرفته است يك تنبوشه زير لايههاي باستان مسجد كشف شده است كه احتمالا به دوره سالاني يا اشكاني تعلق دارد و ارتباطي با بناي مسجد ندارد.»
احمدزاده شوهاي يادآور شد:« طول اين تنبوشه حدود يك متر و قطر آن نيم متر است و در اين حفاري غيرمجاز به لايههاي باستاني نيز آسيب وارد شده و با توجه به اين كه اين حفاري توسط انجمن دوستداران كشف و اعلام شده عاملان اين حفاري هنور شناسايي نشدهاند.»
او خاطرنشان كرد:« رومن گيرشمن، باستانشناس فرانسوي، در مورد مسجد جامع شوش نظر بر اين دارد كه پيش از سال 700 ميلادي احداث و تا قرن سيزدهم ميلادي مورد استفاده قرار گرفته است. آخرين كاوشهاي باستانشناسي در اين مسجد پس از گيرشمن طي سالهاي 1976-1978 توسط مونيك كروران و اكسل روژول صورت گرفته است. »
احمدزادهشوهاني ادامه داد:« كروران كه اين مسجد را مورد مطالعه قرار داده توانست يك مسجد قديمتر با مقياس و اندازههاي كوچكتر را كه به نظر ميآيد گيرشمن كشف و ليكن به اين عنوان مشخص نشده بود؛ نشان دهد از آن جايي كه مسجد اوليه جواب گوي نيازمنديهاي زمان نبوده است ظاهرا مسلمانان شهر آن را خراب كرده و بر روي آن مسجد بزرگتر و وسيعتري را بنا نمودهاند. هر دو مسجد داراي نقشهاي تقريبا يكسان هستند، يعني يك حياط مركزي كه از چهار طرف داراي شبستان و رواقهاي ستوندار بودهاند. منتها سمت قبلهداراي ستونهاي بيشتري است. »
وي گفت:« در بناي مرحله دوم ضمن اضافه كردن وسعت شبستان تقريبا در گوشه شمال شرقي منارهاي نيز اضافه كردهاند بناي مسجد اوليه از خشت وآجرهاي بزرگي كه به روش ساساني پخته شدهاند ساخته شده است. مسجد جديد از آجر ساخته شده كه ستونهاي مزين و تزيينات گچبري نوشتاري و گياهي بر زيبايي آن افزوده است. تاريخ تقريبي ساخت مسجد اوليه را قرن دو تا يك هجري قمري و توسعه آن را قرن چهار تا سه هجري قمري است. »
رييس انجمن دوستداران ميراث فرهنگي شوش تصريح كرد:« مسجد شوش به دلايل نامعلومي در قرون ميانه اسلامي به طور كلي تخريب شده و امروزه به جز بقاياي از پايه ستونهاي آجر و قسمتهايي از ديوارهاي كه توسط باستانشناسان به دست آمده چيز ديگري از آن بر جاي نمانده است. »
